SOSYAL MEDYA HESAPLARIMIZ

MOBİL UYGULAMALARIMIZ

Gazallini

Paylaş
veya
aşağıdaki bağlantıyı paylaşın:
Anasayfa » Haber » Seslere Karşı Hassasiyet Mi, Demans Mı?

Seslere Karşı Hassasiyet Mi, Demans Mı?

Yayınlanma:
Seslere Karşı Hassasiyet Mi, Demans Mı?

Hafızası yerinde, tutkuları bambaşka: Havacılıkla hiç ilgisi yokken demans teşhisi öncesi Spitfire uçaklarının sesine “mistik” bir hayranlık beslemeye başlayan 68 yaşındaki hastanın hikayesi, bilim dünyasını şaşırttı. Uzmanlar, ses duyduğunda mutluluk gözyaşlarına boğulan hastanın bu durumunu, beynin sağ temporal lobundaki doku kaybına ve değişen duygu dünyasına bağlıyor.

Demansın sadece bir hafıza kaybı olmadığını kanıtlayan bu vaka, beynimizdeki fiziksel değişimin kişiliğimizi nasıl yeniden inşa edebileceğini gösteriyor. Teşhisten iki yıl önce başlayan ve motor sesini “kutsal bir melodi” gibi algılayan hastanın deneyimi, sağ temporal lobdaki hasarın sesler ve duygular arasındaki bağı nasıl koparıp yeni bir anlam yüklediğini ortaya koydu. Hafızası henüz zayıflamadan müzikal ve akustik algısı tamamen değişen bu vaka, demansın erken teşhisinde “sıra dışı ilgi alanlarının” kritik bir ipucu olabileceğini kanıtlıyor.

SADECE “O” SESE KARŞI AŞIRI DUYARLILIK

Araştırmacılar, hastanın bu ilgisinin genel bir uçak merakı değil, çok spesifik bir ses takıntısı olduğunu vurguluyor:

  • Spitfire Tutkusu: Sadece eski savaş uçaklarının motor sesine tepki veriyor, diğer uçak veya araç seslerine ilgi göstermiyor.
  • Ses Seçiciliği: Bazı seslere hayranlık duyarken; kuş seslerinden ve tiz sesli insanlardan ciddi şekilde rahatsız olmaya başladı.
  • Orijinal Kayıt Takıntısı: Müzikte cover (yeniden yorumlama) parçalara tahammül edemeyip sadece orijinal kayıtları dinlemek istiyor.

KİŞİLİK DEĞİŞİMİ HAFIZA KAYBINDAN ÖNCE GELDİ

CP vaka çalışmasında, bilişsel yetiler (hafıza ve dil) sağlam kalırken sosyal davranışlarda ciddi bozulmalar gözlemlendi:

  • Duygusal Uzaklaşma: Ailedeki bir vefata karşı tamamen kayıtsız kalma.
  • Kontrol Kaybı: İnsanların sözünü sık sık kesme ve mizah anlayışını kaybetme.
  • Yeni Takıntılar: Tatlı yiyeceklere aşırı düşkünlük, satranç ve kelime bulmacalarına yönelik saplantılı ilgi.

“SAĞ TEMPORAL VARYANT” NEDİR?

Uzmanlar, CP’nin klasik frontotemporal demans türlerinden farklı olarak, “sağ temporal varyant” adı verilen bir alt tipe sahip olduğunu düşünüyor:

  • Beyin Bölgesi: Hasar, beynin sağ temporal lobunda (sosyal ipuçlarını ve sözsüz kavramları anlama merkezi) yoğunlaşıyor.
  • Ses Algısı: Bu bölgedeki doku kaybı, beynin sesleri işleme ve onlara anlam yükleme biçimini bozarak belirli sesleri aşırı ödüllendirici (mutluluk verici) hale getirebiliyor.

Editör: Dilara Keskin

İlgili Haberler