Giyilebilir teknolojide büyük sarsıntı: 7 milyon satan Meta gözlüklerin; tuvalet ve yatak odası gibi en özel alanlardaki kayıtları, yapay zekayı eğitmek için Kenya’daki işçilere gönderildi. İşçilerin, “Kullanıcılar neyin izlendiğini bilse bu cihazları çöpe atardı” şeklindeki itirafları, dijital güvenlik tartışmalarını alevlendirdi.
Meta’nın yapay zeka gelişim süreci, kullanıcı mahremiyetini hiçe sayan bir skandalla gölgelendi. İsveç kaynaklı rapor; gözlük kameralarının yakaladığı hassas görüntülerin, Kenya’daki taşeron firmalar üzerinden analiz edildiğini ve “insan eliyle” etiketlendiğini ortaya koydu. Şirketin kullanıcı sözleşmesindeki boşlukları kullanarak yürüttüğü bu süreç, giyilebilir teknolojilerde “mahremiyet sınırının” nerede bittiği sorusunu akıllara getirdi.
KENYA’DAKİ TAŞERON İŞÇİLERİN ŞOKE EDEN İTİRAFLARI
Yapay zekayı eğitmek için “veri etiketleme” yapan işçiler, her gün binlerce hassas görüntüyü izlemek zorunda kaldıklarını anlatıyor:
Mahrem Anlar: İşçiler, kullanıcıların soyunurken, tuvalete giderken veya yatak odalarındaki en özel anlarında farkında olmadan kayıt yaptıklarını ve bu görüntülerin kendilerine ulaştığını belirtiyor.
Hassas Veriler: İncelenen içerikler arasında sadece mahrem görüntüler değil; banka kartı bilgileri ve pornografik içerik izleyen kullanıcıların görüntüleri de yer alıyor.
İş Kaybetme Korkusu: Kenya’daki çalışanlar, bu görüntüleri izlemek istemeseler bile, sorgulamaları durumunda işten atılmakla tehdit edildiklerini ifade ediyor.
“VERİ ETİKETLEME”NİN GÖRÜNMEYEN İNSAN MALİYETİ
Yapay zekanın başarısının arkasında, düşük ücretlerle çalışan binlerce insanın “görünmeyen emeği” yatıyor:
Düşük Ücret, Yüksek Travma: Kenya, Hindistan ve Kolombiya gibi ülkelerdeki işçiler, bazen ceset fotoğrafları bazen de suç mahalli görüntüleri gibi travmatik içerikleri asgari ücretin altında rakamlara inceliyor.
Sosyal Medya Moderasyonu Hatırlatması: Uzmanlar, bu durumun yıllardır süregelen sosyal medya içerik moderasyonu köleliğinin bir uzantısı olduğunu savunuyor.
KULLANICI KONTROLÜ NEREDE BİTİYOR?
Meta’nın kullanım şartlarında “insan incelemesi” hakkını saklı tuttuğu belirtilse de, uzmanlar uyarıyor:
Geri Dönüşü Yok: Veriler bir kez Meta’nın bulut sunucularına yüklendiğinde ve yapay zeka modellerinin içine girdiğinde, kullanıcının bu veri üzerindeki kontrolü tamamen ortadan kalkıyor.
Gizlilik Uyarısı: Meta, hassas bilgilerin paylaşılmaması gerektiğini söylese de, gözlüklerin “birinci şahıs” bakış açısıyla her anı kaydetmesi, bu uyarının pratikte uygulanmasını imkansız kılıyor.
META’DAN GELEN CEVAP: “KULLANIM ŞARTLARINA BAKIN”
İsveçli gazetelerin iki aylık çabası sonucunda Meta’dan gelen açıklama oldukça kısa ve standart oldu:
“Canlı yapay zeka kullanıldığında medya içeriklerini Meta AI Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikası doğrultusunda işliyoruz.”
Editör: Dilara Keskin
Stay in the loop
Join our newsletter to get top news before anyone else.
